Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Jaworznie realizuje program Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych „Aktywny samorząd”, którego celem jest pomoc osobom z niepełnosprawnościami w pokonywaniu barier utrudniających ich aktywność społeczną, zawodową i edukacyjną.
W 2026 roku program został rozszerzony o nowe formy wsparcia. Obejmuje m.in. pomoc w zakupie manualnego wózka multipozycyjnego, zamianie niedostępnego mieszkania na mieszkanie dostosowane do indywidualnych potrzeb oraz pomoc w wynajęciu dostępnego mieszkania dla absolwentów i osób opuszczających określone formy pieczy zastępczej lub WTZ.
Jak złożyć wniosek?
Wnioski w ramach programu można składać elektronicznie w Systemie Obsługi Wsparcia (SOW) https://sow.pfron.org.pl/ System SOW umożliwia złożenie wniosku bez konieczności wychodzenia z domu. W systemie dostępne są formularze i wzory dokumentów, a dokumenty wymagane przy składaniu wniosku mogą być przekazywane w formie elektronicznej.
MODUŁ I – likwidacja barier utrudniających aktywność
W ramach Modułu I w 2026 roku realizowane są następujące formy wsparcia:
Obszar A – likwidacja bariery transportowej
Zadanie 1 – pomoc w zakupie i montażu oprzyrządowania do samochodu.
Zadanie 2 – pomoc w uzyskaniu prawa jazdy dla osób z dysfunkcją narządu ruchu.
Zadanie 3 – pomoc w uzyskaniu prawa jazdy dla osób z dysfunkcją narządu słuchu, wymagających korzystania z usług tłumacza języka migowego.
Zadanie 4 – pomoc w zakupie i montażu oprzyrządowania do samochodu dla osób z dysfunkcją narządu słuchu.
W 2026 roku zwiększono maksymalne kwoty dofinansowania do prawa jazdy – do 3 200 zł dla kategorii B oraz do 4 820 zł dla pozostałych kategorii.
Obszar B – likwidacja barier w dostępie do uczestniczenia w społeczeństwie informacyjnym
Dofinansowanie może obejmować:
- zakup sprzętu elektronicznego, jego elementów oraz oprogramowania,
- szkolenia z obsługi zakupionego w ramach programu sprzętu,
- zakup sprzętu dla osób z dysfunkcją wzroku,
- zakup sprzętu dla osób z dysfunkcją słuchu i trudnościami w komunikowaniu się za pomocą mowy,
- utrzymanie sprawności technicznej posiadanego sprzętu elektronicznego.
Obszar C – likwidacja barier w poruszaniu się
Wsparcie obejmuje:
- zakup wózka inwalidzkiego o napędzie elektrycznym,
- utrzymanie sprawności technicznej posiadanego skutera lub wózka o napędzie elektrycznym,
- zakup nowoczesnej protezy kończyny,
- utrzymanie sprawności technicznej posiadanej protezy,
- zakup skutera inwalidzkiego o napędzie elektrycznym lub oprzyrządowania elektrycznego do wózka ręcznego,
- nowe zadanie – zakup manualnego wózka multipozycyjnego lub jego niezbędnego wyposażenia.
W przypadku Obszaru C Zadania 6 do wniosku należy dołączyć zaświadczenie lekarza POZ lub lekarza specjalisty, potwierdzające możliwość udziału w programie. Zaświadczenie powinno zawierać m.in. wynik testu kontroli tułowia (TCT). Wnioskodawca powinien również przedstawić lekarzowi co najmniej dwie oferty wybranego wózka i/lub jego wyposażenia.
Obszar D – pomoc w utrzymaniu aktywności zawodowej
Dofinansowanie przeznaczone jest na zapewnienie opieki nad osobą zależną – dzieckiem przebywającym w żłobku, przedszkolu lub pod inną tego typu opieką.
Wsparcie adresowane jest do osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, będących przedstawicielem ustawowym lub opiekunem prawnym dziecka.
Obszar E – pomoc w kontynuowaniu rehabilitacji w formie wentylacji domowej
Wsparcie skierowane jest do osób z niepełnosprawnością korzystających w warunkach domowych z:
- koncentratora tlenu lub
- respiratora,
w ramach odpowiedniej opieki medycznej. Wsparcie może dotyczyć również osób korzystających z urządzenia wypożyczonego lub zakupionego ze środków własnych.
W przypadku dodatku na pokrycie kosztów energii elektrycznej refundacją mogą zostać objęte koszty poniesione w okresie 180 dni przed dniem złożenia wniosku. Wniosek może obejmować koszty poniesione za okres od 3 do 6 miesięcy.
Termin składania wniosków w Obszarze E:
16 lutego – 30 listopada 2026 r.
Terminy składania wniosków – pozostałe zadania Modułu I
Wnioski w pozostałych zadaniach Modułu I można było składać w terminie:
1 marca – 31 sierpnia 2026 r.
MODUŁ II – pomoc w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym
Moduł II skierowany jest do osób ze stopniem niepełnosprawności pobierających naukę m.in.:
- w szkole policealnej,
- w kolegium,
- na studiach pierwszego i drugiego stopnia,
- na jednolitych studiach magisterskich,
- na studiach podyplomowych,
- w szkołach doktorskich i na studiach doktoranckich,
- w formie stacjonarnej, niestacjonarnej, wieczorowej, zaocznej lub eksternistycznej,
- również z wykorzystaniem Internetu.
Co można uzyskać?
Dofinansowanie może obejmować m.in.:
- dodatek na pokrycie kosztów kształcenia,
- opłatę za naukę (czesne),
- opłatę za przeprowadzenie przewodu doktorskiego.
Podstawowa wysokość dodatku na pokrycie kosztów kształcenia wynosi:
- do 1 155 zł – dla osób pobierających naukę w szkole policealnej lub kolegium,
- do 1 733 zł – dla pozostałych Wnioskodawców.
W określonych przypadkach kwota dodatku może zostać zwiększona, m.in. w związku z nauką poza miejscem zamieszkania, posiadaniem Karty Dużej Rodziny, nauką na dwóch kierunkach, korzystaniem z tłumacza języka migowego czy złożeniem pierwszego elektronicznego wniosku w systemie SOW.
Termin składania wniosków
Wnioski dotyczące roku akademickiego 2026/2027 można składać:
od 15 września 2026 r. do 10 października 2026 r.
MODUŁ III – likwidacja barier mieszkaniowych
W 2026 roku Moduł III obejmuje dwie nowe formy wsparcia związane z likwidacją barier w dostępie do mieszkania spełniającego indywidualne kryterium dostępności.
Zadanie 1 – pomoc w zamianie architektonicznie niedostępnego mieszkania na mieszkanie spełniające indywidualne kryterium dostępności
W ramach Zadania 1 można uzyskać dofinansowanie do zamiany architektonicznie niedostępnego mieszkania na mieszkanie spełniające indywidualne kryterium dostępności, znajdujące się w lokalizacji umożliwiającej samodzielne opuszczenie budynku aż do poziomu zero przed budynkiem.
Pomoc skierowana jest do osób z niepełnosprawnością, które mieszkają w mieszkaniu i/lub budynku, w którym występują bariery architektoniczne uniemożliwiające im samodzielne wyjście na zewnątrz, i chcą zamienić je na mieszkanie pozbawione takich barier.
Kto może otrzymać dofinansowanie?
O pomoc może ubiegać się osoba, która spełnia warunki określone w programie, tj.:
1. Osoba z dysfunkcją narządu ruchu:
- posiada znaczny stopień niepełnosprawności, a w przypadku osoby do 16. roku życia – orzeczenie o niepełnosprawności,
- posiada dysfunkcję narządu ruchu, która:
- uniemożliwia poruszanie się bez użycia wózka lub
- powoduje problemy w samodzielnym poruszaniu się w użytkowanym mieszkaniu lub wyjściu z budynku;
lub
2. Osoba z dysfunkcją narządu wzroku:
- posiada znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, a w przypadku osoby do 16. roku życia – orzeczenie o niepełnosprawności,
- posiada dysfunkcję narządu wzroku w postaci całkowitego lub prawie całkowitego braku wzroku.
Jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności nie zostało wydane z tytułu dysfunkcji uprawniającej do udziału w programie, do wniosku należy dołączyć zaświadczenie lekarskie. Zaświadczenie powinno potwierdzać odpowiednio:
- brak możliwości poruszania się bez użycia wózka inwalidzkiego,
- dysfunkcję narządu ruchu powodującą problemy w samodzielnym poruszaniu się,
- albo całkowity lub prawie całkowity brak wzroku.
Jakie dodatkowe warunki trzeba spełnić?
Wnioskodawca musi:
- przedstawić dokumentację fotograficzną przedstawiającą bariery architektoniczne w mieszkaniu i/lub budynku, które uniemożliwiają samodzielne wyjście na zewnątrz na poziom zero;
- posiadać tytuł prawny do lokalu na mocy prawa własności lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
W przypadku wniosku dotyczącego osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej wniosek składa opiekun prawny. Do wniosku należy wówczas dołączyć oświadczenie opiekuna prawnego o wspólnym zamieszkaniu.
Co oznacza „indywidualne kryterium dostępności”?
Mieszkanie spełniające indywidualne kryterium dostępności powinno umożliwiać osobie z niepełnosprawnością korzystanie z niego w sposób bezpieczny i maksymalnie samodzielny, z uwzględnieniem jej szczególnych potrzeb. Mieszkanie powinno również znajdować się w lokalizacji umożliwiającej samodzielne opuszczenie budynku aż do poziomu zero przed budynkiem.
Ważne: nowe mieszkanie musi realnie poprawić samodzielność osoby z niepełnosprawnością.
Wysokość dofinansowania
Wysokość dofinansowania zależy od lokalizacji, w której nabywane jest mieszkanie, i stanowi różnicę pomiędzy ceną mieszkania nabywanego i sprzedawanego.
Dofinansowanie nie może być jednak większe niż równowartość iloczynu:
15 m² × wartość średniego wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m² powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych ogłaszanej przez Bank Gospodarstwa Krajowego w programie „Mieszkanie na Start” na dany kwartał, obowiązującej dla lokalizacji mieszkania nabywanego. PFRON publikuje kwartalne wartości maksymalnej kwoty dofinansowania dla poszczególnych lokalizacji.
Jakie dokumenty należy przygotować?
Do wniosku należy przygotować:
- skan lub kopię orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności;
- skan lub kopię dokumentu stanowiącego o ustanowieniu opieki prawnej – jeżeli dotyczy;
- dokumentację fotograficzną barier architektonicznych w użytkowanym mieszkaniu i/lub budynku;
- zaświadczenie lekarskie – jeżeli jest wymagane zgodnie z warunkami programu.
Wniosek wraz z załącznikami składa się elektronicznie za pośrednictwem Systemu Obsługi Wsparcia (SOW).
Wniosek musi zostać podpisany przy użyciu podpisu elektronicznego albo profilu zaufanego/tymczasowego profilu zaufanego. Rozpatrywany jest kompletny wniosek, zawierający wszystkie wymagane dane i załączniki.
Termin składania wniosków
2 kwietnia – 15 października 2026 r.
Jak przebiega realizacja dofinansowania?
Po złożeniu wniosku Realizator programu weryfikuje jego kompletność oraz zgodność z kryteriami udziału w programie. Po pozytywnej weryfikacji wniosku i zabezpieczeniu środków może zostać zawarta umowa o dofinansowanie. Nie później niż w ciągu 180 dni kalendarzowych od podpisania umowy o dofinansowanie Beneficjent musi przedstawić Realizatorowi:
- umowę sprzedaży mieszkania niedostępnego oraz umowę zakupu mieszkania bez barier,
albo
- umowę zamiany tych mieszkań,
z których wynika różnica wartości obu mieszkań. Rzeczywiste dofinansowanie obejmuje wyłącznie dopłatę wynikającą z różnicy wartości mieszkań. Środki dofinansowania są przekazywane na rachunek bankowy Beneficjenta na podstawie zawartej umowy, maksymalnie w ciągu 15 dni kalendarzowych od udokumentowania Realizatorowi programu różnicy wartości mieszkań.
Zadanie 2 – pomoc w wynajęciu samodzielnego mieszkania spełniającego indywidualne kryterium dostępności
Wsparcie przeznaczone jest dla osób z niepełnosprawnościami, które m.in.:
- posiadają znaczny stopień niepełnosprawności, a w przypadku osób z niepełnosprawnością narządu słuchu lub wzroku – umiarkowany stopień niepełnosprawności,
- są absolwentami szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub szkoły wyższej, którzy uzyskali status absolwenta w okresie 60 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, albo są osobami opuszczającymi rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo – wychowawczą lub WTZ,
- mają pełną zdolność do czynności prawnych,
- nie posiadają własnego, samodzielnego mieszkania w miejscowości realizowania aktywności,
- przedstawią umowę wynajęcia mieszkania spełniającego kryteria dostępności,
- są osobami zatrudnionymi lub poszukującymi pracy. INFORMACJA AS główna
Pomoc może być udzielana maksymalnie przez 36 miesięcy.
Wysokość dofinansowania jest stopniowo obniżana:
- od 1 do 12 miesiąca – 100% kosztów wynajmu,
- od 13 do 24 miesiąca – 70% kosztów wynajmu,
- od 25 do 36 miesiąca – 40% kosztów wynajmu.
Nabór wniosków:
2 kwietnia – 15 października 2026 r.
Maksymalne kwoty dofinansowania są aktualizowane kwartalnie i zależą m.in. od lokalizacji mieszkania oraz sposobu poruszania się beneficjenta.
Wzór zaświadczenia 1 – (rozmiar: 44KB, pobierz .PDF)
wzór zaświadczenia 2 – (rozmiar: 44KB, pobierz .PDF)
wzór zaświadczenia 3 – (rozmiar: 44KB, pobierz .PDF)
Ważne informacje dla Wnioskodawców
Przed złożeniem wniosków należy zapoznać się z aktualnymi „Kierunkami działań oraz warunkami brzegowymi obowiązującymi realizatorów programu „Aktywny samorząd” w 2026 roku” oraz z właściwymi zapisami programu. Wysokość dofinansowania, wymagany udział własny oraz szczegółowe warunki przyznania pomocy zależą od rodzaju zadania i spełnienia kryteriów określonych w programie. Wnioski składane elektronicznie za pośrednictwem SOW pozwalają na załatwienie wielu formalności bez konieczności wizyty w urzędzie.
Gdzie można uzyskać informacje?
Program „Aktywny samorząd” w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Jaworznie realizuje:
Dział Rehabilitacji Społecznej Osób z Niepełnosprawnościami
ul. Północna 9b, pokoje nr 3 i 4
43-600 Jaworzno
Godziny obsługi Wnioskodawców:
Poniedziałek: 8:00–14:00
wtorek: 8:00–14:00
środa: dzień wewnętrzny – bez obsługi stron
czwartek: 8:00–16:00
piątek: 8:00–13:00
Kontakt telefoniczny:
32 618 18 69
32 618 18 70
Zachęcamy do kontaktu z Działem w przypadku pytań dotyczących warunków udziału w programie, wymaganych dokumentów oraz sposobu składania wniosków.
Wnioski można składać elektronicznie za pośrednictwem Systemu Obsługi Wsparcia SOW: https://sow.pfron.org.pl/